Pages

Historia


  1. Powstanie szkoły

Szkoła została utworzona prawdopodobnie około roku 1840 (według „Kroniki Szkolnej” z 1925 r.). Była to szkoła fabryczna, działająca przy tutejszej walcowni żelaza. W 1852 roku powiększono liczebność tej placówki o uczniów ze zlikwidowanej fabrycznej szkółki górniczej, jaka funkcjonowała w Starachowicach. W „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” z 1885 roku znajduje się między innymi informacja o istniejącej szkole początkowej, fabryce żelaza oraz liczbie mieszkańców–497, posiadających 64 domy. Nauka w szkole odbywała się w języku rosyjskim, a po 1905 roku z udziałem języka polskiego jako przedmiotu. Wspomnieć tu należy o bohaterstwie uczniów szkoły, którzy wraz z nauczycielami udali się w czasie strajku szkolnego w 1905 roku pod szkołę w Wierzbniku, aby wspólnie protestować, żądając wprowadzenia języka polskiego. Demonstracja ta, jak i w wielu innych miejscowościach zmusiła władze carskie do wprowadzenia języka polskiego jako przedmiotu. Represje dotknęły jednak nauczyciela, który został zwolniony z pracy, a jego dalsze losy nie są znane.

  1. Okres międzywojenny

Początkowo była to szkoła trzy – klasowa, później, przez jakiś czas jednoklasowa. Od 1924 roku funkcjonowała jako szkoła powszechna dwu – klasowa, do której uczęszczały dzieci z Michałowa i Kuczowa. Jako dwu – klasowa szkoła z czterema oddziałami istniała od roku szkolnego 1925/1926 do roku szkolnego 1929/1930 z dwuosobową obsadą nauczycieli – p. Maria Sadkowska i p. Maria Białatówna – kierowniczka. Od roku szkolnego 1929/1930 została przekształcona w placówkę trzy – klasową. Liczba oddziałów pozostała bez zmian, zwiększeniu zaś uległa liczba nauczycieli do trzech z kierownikiem. Nauczycielki to: Adela Drozdówna i Maria Sadkowska, kierownik – Kazimierz Roller. Od roku szkolnego 1931/1932 funkcję kierownika szkoły objął Tadeusz Kasprzykiewicz, którą pełnił przez 40 lat. W roku szkolnym 1932/1933 utworzony został V oddział, a rok później – VI. Kadra pedagogiczna nie uległa zwiększeniu. Rok szkolny 1937/1938 przyniósł zmiany organizacyjne i kadrowe. Szkoła staje się cztero – klasową publiczną szkołą powszechną, a uczy w niej czterech nauczycieli, w tym kierownik. Nauczyciele to: Wiktoria Kowalczyk, Maria Majewska, Stanisława Dryjańska. Nauka prowadzona jest według programów dla szkoły II – stopnia z dwuletnią klasą szóstą. W latach 1931 – 1939 liczba uczniów przedstawiała się następująco: 1931/1932 – 185, 1932/1933 – 197, 1933/1934 – 198, 1935/1936 – 222, 1936/1937 – 229, 1937/1938 – 262, 1938/1939 – 278. Bardzo prężnie działają w okresie międzywojennym organizacje szkolne, czyli Spółdzielnia Uczniowska, Szkolna Kasa Oszczędności, które wspierają swoimi środkami finansowymi działania kierownika Tadeusza Kasprzykiewicza na rzecz zaopatrzenia w pomoce naukowe, prowadzenie dożywiania dla najbiedniejszych uczniów. Działa także Liga Ochrony Przyrody Polskiej, a od kwietnia 1935 roku męska drużyna harcerska im. Zawiszy Czarnego i żeńska Emilii Plater. Działalność harcerzy jest bardzo pozytywnie oceniana przez rodziców i cieszy się dużym zainteresowaniem wśród młodzieży. Nauka odbywa się początkowo w pomieszczeniu wynajętym od p. H. Wąsikowskiego i pomieszczeniu fabrycznym. Od roku szkolnego 1932/1933 w dwóch wynajętych pomieszczeniach od p. H. Pukosza i od p. H. Wąsikowskiego oraz w budynku własnym. W okresie międzywojennym w latach 1928 – 1930 uczyła w naszej szkole Adela Drozdówna (1909 – 1995), która już wówczas, oprócz pracy nauczycielskiej zajmowała się twórczością literacką. Jej wiersze ukazywały się od 1930 roku w czasopismach dla dzieci: „Płomyk”, „Płomyczek”, „Słonko”, „Promień Słońca”, a po wojnie „Promyk”, „Promyczek”, „Świerszczyk”, „Miś”, „Przyroda Polska”. Pisała także inscenizacje, obrazki sceniczne oraz publikacje dla nauczycieli klas młodszych oraz opowiadania. W czasie pracy w naszej szkole napisała dwanaście wierszy, m.in.: zawartych w wydanym w 1997 roku zbiorze pt. „Chcę porozmawiać z Tobą”.

  1. Lata okupacji 1939 - 1945

Pierwsze dni wybuchu II wojny światowej uniemożliwiają rozpoczęcie normalnej nauki. Niemcy po zajęciu Polski wprowadzają swoje przepisy do każdej dziedziny życia publicznego, także i do szkolnictwa. Decyzja o uruchomieniu szkół na terenie powiatu powoduje, że kierownik Tadeusz Kasprzykiewicz w porozumieniu z nauczycielami: p. Wiktorią Kowalczyk, p. Marią Majewską i p. Stanisławą Dryjańską wznawia naukę w dniu 29 września 1939 roku. W okresie okupacji praca odbywa się w bardzo trudnych warunkach, a to z uwagi na częste zakwaterowywanie wojsk niemieckich w budynkach szkolnych, szykany ze strony władz okupacyjnych, t.j. pozbawianie uczniów książek do nauki języka polskiego, historii i geografii, zakaz uczenia historii Polski i geografii, zakaz obchodzenia uroczystości kościelnych i państwowych. Ponadto rozwiązano wszystkie organizacje uczniowskie. Praca nauczycieli była bardzo ograniczona i paraliżowana. Za najmniejsze wykroczenia stosowano ostre represje – aresztowania, obozy. Pomimo takich zagrożeń nauczycielki i kierownik szkoły z poświęceniem uczą w duchu wyłącznie polskim. Potajemnie prowadzone są lekcje historii i geografii oraz obchodzone rocznice państwowe i kościelne. Od kwietnia 1940 roku zwolniona zostaje z pracy pedagogicznej p. Stanisława Dryjańska (w wyniku aresztowania jej męża) i od tego czasu, przez cały okres okupacji naukę prowadzą dwie nauczycielki i kierownik. Zmieniano uczniom roczniki urodzenia, wydłużając pobyt w szkole, gdyż po ukończeniu 14 roku życia wykorzystywano ich do prac fizycznych. Utrudnienia w nauce, nieregularne uczęszczanie przez dzieci do szkoły, a tym samym braki w wiedzy powodują, iż promowanie w tym okresie czasu nie jest wysokie.

  1. Okres powojenny

W pierwszych latach po zakończeniu wojny szkoła była placówką zbiorczą, do której uczęszczały dzieci nie tylko z rejonu szkolnego Michałów – Kuczów, ale i z innych wiosek, gdzie nie było starszych klas, t.j. z Adamowa, Stykowa, Dąbrowy, Rzepina, Warszówka, Dziurowa, przy czym z tej ostatniej miejscowości do roku 1958. nauczyciele napotykali na duże trudności w prowadzeniu nauki – brak podręczników szkolnych, pomocy naukowych, sal lekcyjnych. Trudności kadrowe zmuszały do pracy w godzinach nadliczbowych, nawet do 30 godzin tygodniowo. Początkowo uczyło dzieci trzech nauczycieli: Maria Majewska, Zofia Toporkiewicz i Tadeusz Kasprzykiewicz – kierownik, od 1947 roku zostaje zatrudniona Jadwiga Bucholska. Początek lat 50 – tych niesie ze sobą zmiany w kadrze – do pracy przyjęci są nauczyciele: p. Helena Główka – instruktor drużyn harcerskich i p. Janina Skalińska, odchodzi p. Jadwiga Bucholska. Nauka odbywała się w trzech pomieszczeniach, tak jak przed wojną. W szkole istniały klasy I – VI, zaś do klasy VII uczniowie uczęszczali do Starachowic i Wierzbnika( powód – braki kadrowe). Wprowadzenie klasy VII następuje z chwilą zatrudnienia czwartego nauczyciela. Pomimo trudnej, wielogodzinnej pracy nauczyciele słabo zarabiali. Widząc ich ciężkie warunki materialne, rodzice dokonywali zbiórek pieniężnych, opodatkowując się od każdego ucznia, np. w roku szkolnym 1946/1947 po 150 zł. z przeznaczeniem na poprawę bytu.

  1. Nowa szkoła

Kierownik szkoły Tadeusz Kasprzykiewicz oraz Komitet Rodzicielski pod przewodnictwem p. Henryka Czeskiego i Anzelma Machowskiego już od początku lat 50 – tych czynili starania o budowę szkoły. Gromadzono środki finansowe, pozyskiwane m.in. z zabaw, zbiórek pieniężnych prowadzonych wśród rodziców, loterii fantowych, itp., a za zebrane pieniądze zakupywano materiał budowlany. Budowę szkoły rozpoczęto w miesiącu lutym 1958 roku na placu zakupionym przez Komitet Rodzicielski. Wykonawcą było Miejskie Przedsiębiorstwo Remontowo – Budowlane w Starachowicach. Środki na wykonanie inwestycji pochodziły z funduszy państwowych. Uroczyste otwarcie szkoły nastąpiło 29 sierpnia 1959 roku. Z chwilą oddania nowego budynku warunki pracy uległy radykalnej zmianie. Dzieci miały do dyspozycji sześć klaso – pracowni, szatnie, zastępczą salę gimnastyczną i dwa hole. Niestety, szkoła nie posiadała łazienki, a sanitariaty mieściły się na zewnątrz. Wydzielono także teren o powierzchni 800 m2 na boisko szkolne, które do chwili obecnej nie zostało wykonane pomimo przygotowanej dokumentacji.

  1. Praca szkoły w drugiej połowie XX wieku

Pomimo tego, że w 1959 roku został oddany do użytku nowy budynek szkoły, dzieci nadal zmuszone były pobierać naukę na zmiany. Spowodowane to było dużą liczbą uczniów, np. w 1960 roku – 212. Ustawa z dnia 15 lipca 1961 roku o reformie szkolnictwa wprowadza ośmioklasową szkołę podstawową. Po raz pierwszy nauka w klasie VIII odbywa się w roku szkolnym 1966/1967. w związku z tym pogarsza się jeszcze bardziej sytuacja lokalowa szkoły, co przy wzroście liczby uczniów powoduje, iż zajęcia prowadzone są od godziny 8 do godziny 18. na przykład w wyżej wymienionym roku szkolnym uczyło się 312 uczniów w trzynastu oddziałach. Początek lat 70 – tych niesie ze sobą ważne wydarzenia dla społeczności szkoły i Michałowa. Z dniem 1 września 1971 roku kończy 50 – letnią pracę pedagogiczną (40 – letnią na stanowisku kierownika szkoły w Michałowie) Tadeusz Kasprzykiewicz. Był człowiekiem bardzo zaangażowanym w pracy zawodowej i społecznej. Zasługą jego było założenie drużyn harcerskich, organizowanie kursów dla analfabetów, kursów wieczorowych dla dorosłych. Zainicjował budowę remizy strażackiej, utworzenie boiska sportowego dla LZS Kuczów oraz przyczynił się do budowy szkoły. Działał w Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz organizował tajne nauczanie. Po przejściu Tadeusza Kasprzykiewicza na emeryturę, funkcję dyrektora szkoły pełnił w latach 1971 – 1973 p. Władysław Brodawka i krótko, przez okres czterech miesięcy od września do grudnia 1973 roku p. Lidia Zuwała. W czasie kierowania szkołą przez p. Władysława Brodawkę podejmowane były próby rozbudowy szkoły, ale brak pieniędzy odsunął w czasie realizację zadania o kilkanaście lat. Od 1 stycznia 1974 roku dyrektorem szkoły mianowany zostaje Edward Wojtal. Już wówczas obowiązuje nowa ustawa o systemie edukacji narodowej ( z dnia 3 października 1973 roku), która przewidywała utworzenie zbiorczych szkół. Placówka w Michałowie podlega pod Zbiorczą Szkołę Gminną w Brodach. W tym czasie utworzone zostają w szkole tzw. klasy uzawodowione o profilu budowlanym, do którego uczęszcza młodzież z dwuletnim opóźnieniem w nauce, do klas VI – VIII z terenu miasta i gminy Brody. Nauka prowadzona jest w latach 1975 – 1977 i w wyniku niespójności przepisów oświatowych z przepisami bhp, dotyczącymi pracy młodocianych w budownictwie zostaje przerwana. Pierwszym działaniem gospodarczym nowego dyrektora jest otynkowanie budynku i wykonanie jego elewacji. Brak środków finansowych uniemożliwia wykonanie c.o., które już wówczas było konieczne (budynek ogrzewano piecami kaflowymi). Instalacja c.o. zostaje zrobiona i oddana do użytku w sezonie grzewczym 1981/1982, dzięki usilnym staraniom i organizowaniu społeczeństwa Michałowa do pomocy przy tej inwestycji przez dyrektora szkoły Auliannę Wojtal, która została mianowana na to stanowisko 21 sierpnia 1978 roku ( po przejściu do pracy poza oświatę jej poprzednika, prywatnie – męża) i pełniła ją do lipca 1981 roku. Ponownie dyrektorem szkoły zostaje Edward Wojtal, który funkcję tę będzie pełnił do sierpnia 2002 roku. W roku 1983 Michałów zostaje włączony w obszar Starachowic, a tym samym szkoła staje się jedną ze szkół miejskich. Odżywają wówczas nadzieje na poprawę bazy lokalowej, w tym i warunków sanitarnych. Już w 1984 roku podjęta zostaje decyzja przez ówczesnego prezydenta miasta o wykonaniu projektu rozbudowy szkoły. Po zrobieniu dokumentacji, której koszt wyniósł 1 mln zł., inwestycja nie zostaje jednak wdrożona. Dyrektor szkoły i Komitet Rodzicielski nie ustają jednak w dalszych staraniach, które uwieńczone zostają sukcesem. W 1988 roku władze miasta podejmują kolejną decyzję o poprawie warunków szkoły. Zostaje opracowany projekt dotyczący jej rozbudowy i budowy sanitariatów wewnątrz budynku. Zakres prac (ilość sal lekcyjnych, sanitariatów i itp.) wiązał się z planowaną wówczas budową osiedla domków jednorodzinnych dla 300 – 350 rodzin na ul. Letniskowej, Wschodniej, Warszawce na osiedlu Michałów. Prace rozpoczęte w 1989 roku trwają z przerwami do roku 2000. Dobudowane skrzydło, a właściwie drugi budynek szkoły, zawiera pięć sal dydaktycznych, szatnie, sanitariaty oraz pomieszczenia dla biblioteki szkolnej. Budynek posiada własną kotłownię gazową oraz wyposażony jest w kolektor sanitarny, podłączony do Oczyszczalni Ścieków w Stykowie. Realizacja tej inwestycji nie byłaby możliwa bez zrozumienia i nakładów finansowych przyznanych przez władze miasta, przede wszystkim podczas prezydentury p. Zenona Krzeszowskiego i przewodniczącemu Rady Miasta p. Mariana Mroza. Działania dyrektora bardzo wspierali swoim dużym zaangażowaniem : p. Marian Bębenek – radny Rady Miasta, p. Barbara Kisiel, p. Elżbieta Kosiarska – kierujące Społecznym Komitetem Rozbudowy Szkoły oraz p. Jan Orczyk – właściciel miejscowej firmy instalacji urządzeń wodno – kanalizacyjnych i gazowniczych. W 2002 roku, po przepracowaniu 36 lat, odchodzi na emeryturę dyrektor Edward Wojtal. Dyrektorem, który w drodze konkursu obejmuje stanowisko z dniem 1 września 2002 roku i pełni ją do chwili obecnej jest p. Aulianna Wojtal. To jej ogromne zaangażowanie pozwoliło na dalszą poprawę warunków pracy i nauki w szkole. W krótkim okresie, bo zaledwie trzech lat, poprawiła znacznie stan bazy żywieniowej (generalny remont kuchni i świetlicy), zmieniła wystrój korytarzy, zadbała o wykonanie remontów zastępczej sali gimnastycznej i pomieszczeń dla administracji oraz pomieszczeń lekcyjnych w starym budynku, wymianę części okien. Jej zasługą jest ukwiecenie szkoły i zasadzenie wielu krzewów, drzew iglastych wokół budynku, wreszcie założenie placu zabaw dla przedszkolaków i najmłodszych uczniów. Dodać trzeba, że prace te w większości wykonywane były bez większego udziału środków z budżetu miasta przez rodziców, pomoc sponsorów i przyjaciół szkoły.

Spis treści:

  1. Powstanie szkoły.
  2. Okres międzywojenny.
  3. Lata okupacji 1939 - 1945.
  4. Okres powojenny.
  5. Nowa szkoła.
  6. Praca szkoły w drugiej połowie XX wieku.